Parowoz Ty23-104 idzie do renowacji
Dobra wiadomość dla miłośników parowozów - parowóz Ty23 ze skansenu w Chabówce zostanie poddany renowacji.
Parowóz Ty23-104 w skansenie w Chabówce
fot.: Piotrus
Parowóz Ty23-104 w skansenie w Chabówce
fot.: Piotrus
Parowóz Ty23-104 w skansenie w Chabówce
fot.: Tomasz Górny
Jak możemy przeczytać na stronie internetowej fundacji Era Parowozów w dniu 24.03.2010 r. rozpoczęto przygotowania do renowacji parowozu Ty23-104 znajdującego się w Skansenie Taboru Kolejowego w Chabówce. Prace renowacyjne przeprowadzą pracownicy Skansenu. Środki na ten cel zebrane zostały podczas zbiórek publicznych przeprowadzonych w ub. roku w Chabówce, Krakowie i Warszawie - łącznie zebrano 12 590,95 zł. Kwota ta została przekazana jeszcze w grudniu ubiegłego roku na konto Małopolskiego Zakładu Spółki PKP CARGO S.A. Zakończenie renowacji parowozu zaplanowano na koniec kwietnia br.
Kolejnym parowozem wytypowanym do renowacji został parowóz Ty42-19 także ze skansenu kolejowego w Chabówce.
Opis parowozu Ty23
(źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ty23, wg stanu na dzień 7 kwietnia 2010 r.)
Ty23 - seria polskich parowozów towarowych PKP o układzie osi 1'E (1-5-0).
Projekt parowozu został opracowany w 1923 roku przez inż. Wacława Łopuszyńskiego, a dokumentację techniczną opracowano przy współpracy niemieckich zakładów Schwartzkopff (BMAG). Z powodu braku gotowości nowo powstających polskich zakładów, początkowo produkowano je na zamówienie polskie za granicą - 15 pierwszych maszyn wyprodukowały w 1923 zakłady Schwartzkopff (numery Ty23-1 - 15), dalsze 60 sztuk w latach 1924-1925, oferujące korzystniejszą cenę belgijskie fabryki Cockerill (26 sztuk, Ty23-16 - 41), St. Leonard (19 sztuk, Ty23-42 - 60) i Franco-Belge (15 sztuk, Ty23-61 - 75), a następnie uruchomiono produkcję we wszystkich trzech fabrykach krajowych. W latach 1926-1932 zbudowano 164 parowozy w zakładach H. Cegielski Poznań, w latach 1927-1934 - 266 parowozów w WSABP i w latach 1929-1931 - 106 sztuk w Pierwszej Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie. Łącznie zbudowano 612 sztuk lokomotyw Ty23, wszystkie dla PKP.
Parowozy te stanowiły zasadniczy trzon parowozów towarowych w ciężkim ruchu towarowym przed 1939 rokiem. Od 1937 zaczęły być zastępowane przez parowozy Ty37. 106 sztuk zostało wydzierżawione lub sprzedane Francusko-Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu na magistrali węglowej Herby-Gdynia.
W czasie II wojny światowej koleje niemieckie przejęły 439 sztuk Ty23 i oznaczyły je jako serię 58.23-27 (5823-27). 170 lokomotyw zdobył w 1939 roku ZSRR, a 5 zostały wyewakuowanych do Rumunii (oznaczonych tam jako seria 150). Dalsze 73 lokomotywy zostały przez Niemców zdobyte podczas ataku na ZSRR, z czego do służby kolei niemieckich przyjęto 31, a pozostałe - do kolei wschodniej (Ostbahn). Część lokomotyw tego typu została później ponownie przejęta przez ZSRR. Po wojnie przez krótki okres 8 lokomotyw służyło w kolejach czechosłowackich jako seria 537.1 (7 z nich zostało zwróconych w 1948).
Po zakończeniu wojny w Polsce było 258 parowozów Ty23. Po rewindykacji dalszych z okolicznych państw, trwającej aż do 1956 roku (najdłużej z NRD), było ich na stanie PKP po wojnie 312. Lokomotywy te wróciły na polskie szlaki, będąc stopniowo wypierane przez nowsze konstrukcje - szczególnie Ty45.
Gdy pojawiła się seria amerykańskich ciężkich maszyn Ty246, a później najcięższych polskich maszyn Ty51, większość Ty23 została wycofana z głównych szlaków. Powodami były m.in. brak mechanicznego podajnika węgla, niższa sprawność z uwagi na niższe ciśnienie pary w kotle, niższy uciąg i naturalne zużycie.
Parowozy Ty23 zakończyły swoją służbę do 1979. Wiele z nich kończyło żywot na bocznicach przemysłowych.
W Polsce zachowane są trzy nieczynne parowozy w skansenach: Ty23-104 (budowy HCP) w Chabówce, Ty23-145 (bud. WSABP) w Jaworzynie Śląskiej i Ty23-273 (bud. WSABP, przebudowany na szerokotorowy) w Karsznicach.
Dodaj komentarz